पुणे : पुणे शहरात आगामी सण, सामाजिक-राजकीय कार्यक्रम तसेच अतिक्रमण हटाव मोहिमांच्या पार्श्वभूमीवर कायदा व सुव्यवस्था कायम ठेवण्यासाठी पोलिसांनी १४ दिवसांसाठी प्रतिबंधात्मक आदेश लागू केले आहेत. हे आदेश १८ ऑगस्टच्या मध्यरात्री १२.०१ वाजल्यापासून ३१ ऑगस्टच्या मध्यरात्री १२ वाजेपर्यंत लागू राहणार आहेत.

पुणे पोलिसांच्या विशेष शाखेचे पोलीस उपआयुक्त डॉ. प्रशांत अमृतकर यांनी महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम १९५१ मधील कलम ३७ अंतर्गत हे आदेश जारी केले आहेत. या काळात पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींनी एकत्र येणे, मोर्चे, रॅली, निदर्शने, मिरवणुका किंवा आंदोलने आयोजित करण्यासाठी पोलिसांची पूर्वपरवानगी आवश्यक राहणार आहे. आदेशाचे उल्लंघन झाल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.

सणांच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांचा निर्णय

आगामी काळात शहरात विविध सण आणि धार्मिक कार्यक्रम होणार आहेत. नारळी पौर्णिमा, रक्षाबंधन आणि ईद-ए-मिलादच्या पार्श्वभूमीवर पुण्यात नागरिकांची मोठी वर्दळ होण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर विविध राजकीय पक्ष, सामाजिक संघटना आणि इतर संस्थांकडून मोर्चे, धरणे, निदर्शने, बंद तसेच उपोषणाचे कार्यक्रम आयोजित होऊ शकतात.

याशिवाय प्रशासनाकडून सुरू असलेल्या अतिक्रमण हटाव कारवायांदरम्यान नागरिकांची गर्दी होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, यासाठी प्रतिबंधात्मक आदेश लागू करण्यात आल्याचे पोलिसांच्या आदेशात नमूद करण्यात आले आहे.

पाचपेक्षा अधिक व्यक्तींच्या जमावासाठी परवानगी आवश्यक

या आदेशानुसार सार्वजनिक ठिकाणी पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्ती एकत्र येत असल्यास पोलिसांची पूर्वपरवानगी आवश्यक असणार आहे. विनापरवानगी मोर्चा, रॅली, सभा किंवा निदर्शनांचे आयोजन केल्यास कारवाई होऊ शकते.

सार्वजनिक शांतता आणि सामाजिक सलोखा बिघडवणाऱ्या चिथावणीखोर घोषणा, आक्षेपार्ह भाषणे किंवा वादग्रस्त प्रदर्शनांवरही निर्बंध राहणार आहेत. सोशल मीडियावरून अफवा किंवा कायदा-सुव्यवस्थेला बाधा आणणारा मजकूर, व्हिडीओ किंवा रील प्रसारित केल्यासही कारवाईचा इशारा देण्यात आला आहे.

राहुल गांधींच्या ‘छात्रों की गुंज’ कार्यक्रमाचे काय?

दरम्यान, याच कालावधीत लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या उपस्थितीत पुण्यात ‘छात्रों की गुंज’ हा कार्यक्रम होणार आहे. उपलब्ध वृत्तांनुसार हा कार्यक्रम २२ ऑगस्ट २०२६ रोजी पुण्यात आयोजित करण्यात आला असून, यावेळी विशेषतः विद्यार्थिनींच्या प्रश्नांना आणि त्यांच्या आवाजाला व्यासपीठ देण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.

मात्र, पुण्यात १८ ते ३१ ऑगस्टदरम्यान प्रतिबंधात्मक आदेश लागू असल्याने या कार्यक्रमाच्या परवानगीबाबत प्रश्न निर्माण झाला आहे. कार्यक्रमासाठी मोठ्या संख्येने विद्यार्थी, कार्यकर्ते आणि नागरिक उपस्थित राहण्याची शक्यता असल्याने पोलिसांच्या परवानगीची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे.

परवानगी नाकारली जाणार की अटींसह मंजुरी?

जमावबंदीचा आदेश लागू झाला असला तरी प्रत्येक सार्वजनिक कार्यक्रमावर आपोआप पूर्ण बंदी येतेच असे नाही. कार्यक्रमाचे स्वरूप, अपेक्षित उपस्थितांची संख्या, ठिकाण, सुरक्षा व्यवस्था आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा संभाव्य परिणाम यांचा विचार करून संबंधित प्रशासन निर्णय घेऊ शकते.त्यामुळे राहुल गांधींच्या ‘छात्रों की गुंज’ कार्यक्रमाला पोलिसांकडून परवानगी दिली जाणार का, परवानगी दिल्यास कोणत्या अटी लागू केल्या जाणार, याकडे आता राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.

पुण्यात राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता

एकीकडे शहरात १४ दिवसांसाठी प्रतिबंधात्मक आदेश लागू करण्यात आले आहेत, तर दुसरीकडे राहुल गांधींच्या कार्यक्रमाची घोषणा झाल्याने या निर्णयाची राजकीय चर्चा सुरू झाली आहे. कार्यक्रमाला परवानगी मिळाल्यास पोलिसांकडून सुरक्षा आणि गर्दी नियंत्रणासाठी विशेष व्यवस्था केली जाऊ शकते.

मात्र परवानगी नाकारल्यास किंवा कार्यक्रमाच्या स्वरूपात बदल करण्याच्या सूचना दिल्यास त्यावरून राजकीय प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी काही दिवसांत पुणे पोलिसांचा निर्णय हा या संपूर्ण प्रकरणातील महत्त्वाचा मुद्दा ठरणार आहे.आता सर्वांचे लक्ष २२ ऑगस्टच्या ‘छात्रों की गुंज’ कार्यक्रमाकडे आणि पुणे पोलिसांच्या परवानगीच्या निर्णयाकडे लागले आहे.