पुणे : ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनाने मराठी तसेच हिंदी चित्रपटसृष्टीवर मोठी शोककळा पसरली आहे. आपल्या दमदार अभिनयाने, वेगळ्या संवादफेकीने आणि प्रभावी व्यक्तिमत्त्वाने प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणारे नाना पाटेकर वयाच्या 75व्या वर्षी काळाच्या पडद्याआड गेले. गुरुवारी, 8 ऑक्टोबर रोजी गोव्यातील डोना पावला येथील निवासस्थानी त्यांची प्रकृती अचानक बिघडली. त्यानंतर त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले; मात्र उपचारादरम्यान त्यांचे निधन झाले.

नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी समोर येताच देशभरातील त्यांच्या चाहत्यांमध्ये आणि कलाविश्वात हळहळ व्यक्त होत आहे. अनेक वर्षे रंगभूमी, मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीत आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवणाऱ्या नानांच्या जाण्याने एका प्रभावी पर्वाचा अंत झाला आहे.

पुण्यातील डोणजे फार्महाऊसवर होणार अंत्यसंस्कार

नाना पाटेकर यांच्या पार्थिवावर पुण्यातील डोणजे गावातील त्यांच्या फार्महाऊसवर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत. सिंहगडाच्या पायथ्याशी असलेले डोणजे येथील हे ठिकाण नाना पाटेकर यांच्या अत्यंत जवळचे होते. ‘नानाची वाडी’ म्हणूनही हे ठिकाण ओळखले जाते. अनेक वर्षांपासून या शेताशी त्यांचे विशेष नाते होते.

नाना पाटेकर यांच्या सामाजिक संस्थेचे प्रतिनिधी गणेश थोरात यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांचे पार्थिव पुण्यात आणल्यानंतर डोणजे येथील फार्महाऊसवर अंत्यदर्शनासाठी ठेवण्यात येणार आहे. त्यानंतर याच परिसरात अंत्यविधी पार पडणार आहेत.

‘याच मातीत शेवट व्हावा’, डोणजेच्या शेताशी खास नातं

नाना पाटेकर यांचे डोणजे येथील शेताशी केवळ मालकीचे नव्हे, तर भावनिक नाते होते. अभिनय आणि चित्रपटांच्या झगमगाटापासून दूर असताना ते या ठिकाणी वेळ घालवत असत. त्यामुळे त्यांच्या आयुष्यात विशेष स्थान असलेल्या याच शेतात त्यांना अखेरचा निरोप देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

त्यांच्या शेवटच्या इच्छेबाबतही माहिती समोर येत असून, डोणजे येथील शेतातच अखेरचे कार्य व्हावे, अशी त्यांची इच्छा असल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे नाना पाटेकरांच्या आयुष्याशी आणि आठवणींशी जोडलेल्या याच भूमीत त्यांचा अंतिम निरोप होणार आहे.

शासकीय इतमामात होणार अंत्यसंस्कार

नाना पाटेकर यांच्या कला क्षेत्रातील भरीव योगदानाची दखल घेत महाराष्ट्र सरकारने त्यांच्या अंत्यसंस्काराचा निर्णय शासकीय इतमामात घेण्याची घोषणा केली आहे. मराठी रंगभूमी, मराठी चित्रपट आणि हिंदी सिनेसृष्टीसाठी त्यांनी दिलेले योगदान लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला आहे.त्यांच्या निधनामुळे महाराष्ट्राने केवळ एक मोठा अभिनेता गमावलेला नाही, तर सामाजिक भान असलेला संवेदनशील कलाकारही गमावला आहे.

जवळपास पाच दशकांची दमदार कारकीर्द

नाना पाटेकर यांनी आपल्या कारकिर्दीत असंख्य लक्षवेधी भूमिका साकारल्या. 1978 मध्ये ‘गमन’ या चित्रपटातून त्यांच्या सिनेसृष्टीतील प्रवासाला सुरुवात झाली. त्यानंतर ‘परिंदा’, ‘क्रांतिवीर’, ‘प्रहार’, ‘खामोशी’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका आजही प्रेक्षकांच्या स्मरणात आहेत. गंभीर आणि वास्तववादी भूमिका जितक्या ताकदीने त्यांनी साकारल्या, तितक्याच सहजतेने त्यांनी विनोदी भूमिकांमधूनही प्रेक्षकांचे मनोरंजन केले.त्यांच्या अभिनयाची दखल राष्ट्रीय पातळीवरही घेण्यात आली. नाना पाटेकर यांना तीन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले होते. तसेच भारत सरकारने त्यांना पद्मश्रीने सन्मानित केले होते.

अभिनयासोबत सामाजिक कार्यातही सक्रिय

नाना पाटेकर हे केवळ अभिनेते म्हणून नव्हे, तर सामाजिक कार्यासाठीही ओळखले जात होते. विशेषतः दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकरी आणि ग्रामीण समाजासाठी त्यांनी केलेले काम उल्लेखनीय मानले जाते. ‘नाम फाउंडेशन’च्या माध्यमातून जलसंधारण आणि शेतकऱ्यांसाठी विविध उपक्रम राबवण्यात आले.त्यांच्या स्पष्टवक्तेपणामुळे आणि सामाजिक प्रश्नांवरील भूमिकेमुळे ते कायम चर्चेत राहिले. मात्र त्यांच्या कामाचा केंद्रबिंदू प्रसिद्धीपेक्षा प्रत्यक्ष मदत करण्यावर अधिक राहिला.

चाहत्यांसाठी भावुक क्षण

गोव्यात निधन झाल्यानंतर नाना पाटेकरांचे पार्थिव आता त्यांच्या आवडत्या पुण्यातील डोणजेच्या शेतावर आणले जाणार आहे. याच ठिकाणी चाहते, सहकारी आणि त्यांच्या जवळच्या व्यक्तींना त्यांचे अंतिम दर्शन घेता येणार आहे. त्यानंतर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार पार पडतील.

ज्या कलाकाराने आपल्या अभिनयातून अनेक पिढ्यांच्या मनावर अमिट छाप सोडली, त्याला आता त्याच्याच जिव्हाळ्याच्या मातीमध्ये अखेरचा निरोप दिला जाणार आहे. नाना पाटेकर यांचा आवाज, त्यांचा अभिनय आणि त्यांनी साकारलेली असंख्य पात्रे कायमच प्रेक्षकांच्या स्मरणात राहतील.