मुंबई : राज्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतल्याची माहिती समोर आली आहे. दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात 5,000 रुपयांची अग्रीम आर्थिक मदत जमा करण्याच्या निर्णयाला राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मंजुरी देण्यात आली. शेतीच्या नुकसानीचे पंचनामे आणि मदतीची पुढील प्रक्रिया पूर्ण होण्यास वेळ लागणार असल्याने शेतकऱ्यांना सणापूर्वी आर्थिक आधार मिळावा, या उद्देशाने ही मदत दिली जाणार आहे.

दोन दिवसांत मदतीचे पैसे जमा होणार?

राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना प्रत्येकी 5,000 रुपये आगाऊ देण्याच्या प्रस्तावावर शिक्कामोर्तब झाल्याचे वृत्त आहे. त्यानुसार, येत्या दोन दिवसांत लाभार्थी शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे जमा होण्याची प्रक्रिया सुरू होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. गुरुवारपर्यंत सुमारे दीड कोटी शेतकऱ्यांच्या खात्यांमध्ये एकूण 7,500 कोटी रुपये जमा करण्याचे नियोजन असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापूर्वीच शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्याची घोषणा केली होती. मात्र, पीक नुकसानीचे पंचनामे, पात्र लाभार्थ्यांची निश्चिती आणि प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी काही कालावधी लागणार आहे. त्यामुळे संपूर्ण मदत मिळेपर्यंत शेतकऱ्यांना प्रतीक्षा करावी लागू नये, यासाठी 5,000 रुपयांची अग्रीम मदत देण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे.

कोणत्या शेतकऱ्यांना मिळणार 5,000 रुपयांचा लाभ?

या मदतीसाठी दुष्काळग्रस्त आणि नुकसानग्रस्त भागातील पात्र शेतकऱ्यांचा विचार केला जाणार आहे. शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी असल्यास त्यांच्या बँक खात्यात थेट मदत जमा करण्याची प्रक्रिया राबवली जाणार असल्याचे वृत्तात म्हटले आहे.

ज्या शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी उपलब्ध नाही, त्यांच्या बाबतीत केवायसी आणि आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी करून मदत देण्याची प्रक्रिया केली जाणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. त्यामुळे संबंधित शेतकऱ्यांनी आपली बँक खाते माहिती, केवायसी आणि आवश्यक नोंदी अद्ययावत आहेत की नाही, याची खात्री करून घ्यावी.मात्र, नेमके कोणते जिल्हे, तालुके आणि शेतकरी या योजनेसाठी पात्र असतील, याबाबत अंतिम शासन निर्णय आणि अधिकृत निकष तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

बँका कर्जाचे हप्ते कापणार नाहीत?

शेतकऱ्यांच्या खात्यात मदतीची रक्कम जमा झाल्यानंतर बँकांकडून थकीत कर्जाची वसुली केली जाईल, अशी चिंता अनेक शेतकऱ्यांना होती. या पार्श्वभूमीवर मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मदतीच्या रकमेतून थकीत कर्जाची कपात होऊ नये, यासाठी बँकांना स्पष्ट निर्देश देण्याची सूचना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अधिकाऱ्यांना केल्याचे वृत्त आहे.त्यामुळे शेतकऱ्यांना मिळणारी आर्थिक मदत त्यांच्या हातात राहण्यास मदत होणार असल्याची अपेक्षा आहे. या संदर्भातील अधिकृत आदेश आणि बँकांना लागू होणाऱ्या सूचनांची अंमलबजावणी तपासणे आवश्यक आहे.

दुष्काळावर मात करण्यासाठी जलसंधारणावर भर

राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेता जलसंधारणाच्या कामांना प्राधान्य देण्याच्या सूचनाही मंत्रिमंडळ बैठकीत देण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. लहान बंधारे बांधणे, तलावांचे रुंदीकरण करणे, साचलेला गाळ काढणे आणि पावसाचे पाणी अडवून भूजलपातळी वाढवणे यांसारख्या उपाययोजनांवर भर देण्याची भूमिका मांडण्यात आली.

रायगड जिल्ह्याच्या धर्तीवर लोकसहभागातून लहान बंधारे उभारून पाणी साठवण आणि जमिनीत पाणी मुरण्याचे प्रमाण वाढवण्यावरही चर्चा झाल्याचे वृत्त आहे. प्रत्येक मंत्र्याने आपल्या जिल्ह्यात पाण्याचे योग्य नियोजन करण्यासाठी प्रयत्न करावेत, अशा सूचनाही देण्यात आल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

कर्जमाफीच्या चौथ्या यादीत 4.15 लाख शेतकरी

दरम्यान, शेतकऱ्यांसाठी आणखी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. कर्जमाफीच्या चौथ्या यादीत सुमारे 4 लाख 15 हजार शेतकऱ्यांचा समावेश असल्याचे वृत्तात म्हटले आहे. त्यामुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

एकूणच, दिवाळीपूर्वी 5,000 रुपयांची अग्रीम मदत मिळाल्यास दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना सणाच्या काळात काही प्रमाणात आर्थिक आधार मिळू शकतो. मात्र, मदत जमा होण्याची निश्चित तारीख, पात्र जिल्हे आणि लाभार्थ्यांची अंतिम यादी याबाबत अधिकृत सरकारी घोषणा व शासन निर्णयाच्या आधारेच खात्री करावी.