मुंबई : दिवाळीच्या सणानिमित्त बाजारपेठांमध्ये मिठाई, खवा, मावा, चॉकलेट्स आणि विविध खाद्यपदार्थांची मोठ्या प्रमाणावर खरेदी सुरू आहे. मात्र, सणासुदीच्या वाढत्या मागणीचा फायदा घेत काही विक्रेत्यांकडून भेसळयुक्त आणि निकृष्ट दर्जाचे खाद्यपदार्थ विकले जाण्याची शक्यता आहे. याच पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) राज्यभर विशेष तपासणी मोहीम राबवून भेसळखोरांविरोधात कारवाईचा धडाका लावला आहे. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी पत्रकार परिषदेत कारवाईची माहिती देतानाच ग्राहकांना मिठाई आणि इतर खाद्यपदार्थ खरेदी करताना विशेष खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले.

मिठाई खरेदी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

सणासुदीच्या काळात मिठाई खरेदी करताना गरजेपुरतीच खरेदी करावी. दोन ते तीन दिवसांपेक्षा जास्त काळ दुकानात ठेवलेली मिठाई किंवा खवा घेणे टाळावे. मिठाई खरेदी करताना उत्पादनाची तारीख, मुदत आणि पॅकिंगवरील माहिती तपासणे आवश्यक आहे. शक्यतो FDA चा वैध परवाना असलेल्या आणि विश्वासार्ह दुकानांमधूनच मिठाई खरेदी करावी, असे आवाहन तुकाराम मुंढे यांनी केले.

बनावट चांदीचा वर्ख कसा ओळखाल?

मिठाईवरील चांदीचा वर्ख खरा आहे की बनावट, याकडेही ग्राहकांनी लक्ष द्यावे. वर्ख हातात घेतल्यानंतर तो विरघळतो की त्याची पातळ फॉईल तयार होते, हे तपासावे. फॉईल तयार होत असल्यास त्यामध्ये ॲल्युमिनियम असण्याची शक्यता असते. तसेच अतिशय भडक रंग असलेली किंवा कृत्रिम रंगांचा अतिवापर केलेली मिठाई खरेदी करू नये.

दूध, तूप आणि खाद्यतेलाबाबतही सतर्क राहा

दूध खरेदी करताना शक्यतो सुट्या दुधाऐवजी पॅकबंद दूध निवडावे. तूप आणि खाद्यतेलामध्ये प्राण्यांची चरबी किंवा अन्य रासायनिक पदार्थांची भेसळ होणार नाही, यासाठी प्रशासनाकडून तपासणी केली जात आहे. खाद्यपदार्थ तळण्यासाठी वापरलेले तेल वारंवार वापरणे टाळावे. मिठाईमध्ये कृत्रिम रंगांचा अतिरिक्त वापर करू नये, अशा सूचनाही प्रशासनाने दिल्या आहेत.

गिफ्ट हॅम्पर, केक आणि चॉकलेट खरेदी करताना काळजी

दिवाळीनिमित्त भेट म्हणून दिले जाणारे गिफ्ट हॅम्पर, चॉकलेट्स, केक आणि मोदक खरेदी करतानाही ग्राहकांनी विशेष दक्षता घ्यावी. पॅकेटवरील उत्पादन तारीख, एक्सपायरी डेट, घटकांची माहिती आणि आवश्यक लेबलिंग तपासावे. गिफ्ट बॉक्समध्ये मुदत संपलेल्या वस्तू असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे केवळ आकर्षक पॅकिंग पाहून खरेदी करू नये.

FDA ची राज्यभर मोठी कारवाई; ३२६ परवाने निलंबित

दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर FDA ने १५ ऑक्टोबर ते ३ नोव्हेंबर या कालावधीत विशेष तपासणी मोहीम राबवली. या मोहिमेत राज्यातील तब्बल ३,३३२ अन्न आस्थापनांची तपासणी करण्यात आली. नियमांचे उल्लंघन आढळल्याने १,५०१ आस्थापनांना नोटिसा बजावण्यात आल्या. याशिवाय ३२६ परवाने निलंबित करण्यात आले, तर १५ परवाने रद्द करण्यात आले.

परराज्यांतून महाराष्ट्रात आणल्या जाणाऱ्या खवा, मावा, दूध, पनीर, खाद्यतेल आणि खाद्यरंगांचीही तपासणी करण्यात आली. अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेशी तडजोड करणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई सुरूच राहणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.

भेसळ आढळल्यास थेट FDA कडे तक्रार करा

खाद्यपदार्थांमध्ये भेसळ, निकृष्ट दर्जा किंवा नियमबाह्य प्रकार आढळल्यास नागरिकांनी अन्न व औषध प्रशासनाकडे तक्रार करावी. FDA हे नागरिकांच्या आरोग्याच्या संरक्षणासाठी काम करणारे यंत्रणा असून, ग्राहकांच्या तक्रारींची दखल घेऊन योग्य ती कारवाई केली जाईल, असे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी सांगितले.

एकूणच, दिवाळीचा गोडवा वाढवताना आरोग्याशी तडजोड करू नका. मिठाई, खवा, दूध आणि इतर खाद्यपदार्थ खरेदी करताना गुणवत्ता, तारीख आणि लेबल तपासूनच खरेदी करा, असे आवाहन FDA कडून करण्यात आले आहे.