पुणे: पुणे शहरात लहान मुलांचे अपहरण करणारी टोळी सक्रिय असल्याचे सांगणारे काही संदेश सध्या सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहेत. मात्र, पुणे शहर पोलिसांनी या सर्व अफवांचे ठामपणे खंडन केले असून, अशा कोणत्याही टोळीचा शहरात शोध लागलेला नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.

पुणे पोलीस गुन्हे शाखेचे उपआयुक्त (DCP – Crime Branch) श्री. निखिल पिंगळे यांनी याबाबत अधिकृत माहिती देताना सांगितले की, सोशल मीडियावर फिरत असलेले हे संदेश पूर्णतः खोटे व दिशाभूल करणारे आहेत. नागरिकांमध्ये अनावश्यक भीती आणि घबराट निर्माण करण्याच्या उद्देशाने हे संदेश पसरवले जात असल्याचे प्रथमदर्शनी दिसून येत आहे.

पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे की, पुणे शहरात लहान मुलांचे अपहरण करणारी कोणतीही संघटित टोळी कार्यरत असल्याचे कोणतेही ठोस पुरावे नाहीत. अशा अफवांमुळे विशेषतः पालकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण होते आणि सार्वजनिक शांतता तसेच कायदा व सुव्यवस्थेवर त्याचा विपरीत परिणाम होऊ शकतो.

या पार्श्वभूमीवर पुणे पोलिसांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे की, कोणतीही माहिती पुढे पाठवण्यापूर्वी तिची सत्यता तपासावी. पडताळणी न केलेले संदेश, व्हॉईस नोट्स किंवा सोशल मीडिया फॉरवर्ड्स शेअर करू नयेत. संशयास्पद माहिती आढळल्यास तात्काळ स्थानिक पोलीस ठाणे किंवा अधिकृत पोलीस माध्यमांशी संपर्क साधावा.

पुणे पोलिस प्रशासनाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला असला तरी, अफवांवर विश्वास ठेवून घाबरून जाण्याचे कारण नसल्याचेही स्पष्ट केले आहे. जबाबदार सोशल मीडिया वापर हाच अशा गैरसमज आणि भीती टाळण्याचा प्रभावी मार्ग असल्याचे पोलिसांनी अधोरेखित केले आहे.

खाली असे अफवा-आधारित संदेश फॉरवर्ड केल्याने होणारे परिणाम आणि नागरिकांनी घ्यावयाची काळजी हे मुद्दे सविस्तर व स्पष्ट मराठी भाषेत मांडले आहेत. हा मजकूर बातमी, सोसायटी नोटीस किंवा जनजागृती संदेश म्हणून वापरता येईल.

अफवा-आधारित संदेश फॉरवर्ड केल्याने होणारे गंभीर परिणाम

सध्या सोशल मीडियावर लहान मुलांचे अपहरण झाल्याचे किंवा होण्याची शक्यता असल्याचे सांगणारे संदेश मोठ्या प्रमाणात फॉरवर्ड होत आहेत. असे पडताळणी न केलेले संदेश पुढे पाठवल्यास समाजावर त्याचे गंभीर आणि दूरगामी परिणाम होऊ शकतात.

प्रथम, अशा खोट्या संदेशांमुळे नागरिकांमध्ये भीती, घबराट आणि असुरक्षिततेची भावना निर्माण होते. विशेषतः पालक वर्ग मानसिक तणावाखाली जातो, ज्यामुळे दैनंदिन जीवनावर विपरीत परिणाम होतो.

दुसरे म्हणजे, अफवांमुळे सार्वजनिक शांतता आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो. संशयावरून निरपराध व्यक्तींवर हल्ले होणे, जमावाकडून गैरवर्तन होणे किंवा चुकीचे आरोप लावले जाणे अशा घटना यापूर्वी अनेक ठिकाणी घडल्या आहेत.

तिसरे महत्त्वाचे परिणाम म्हणजे, पोलीस व प्रशासनाचे लक्ष खऱ्या गुन्ह्यांपासून विचलित होते. अफवा तपासण्यात मनुष्यबळ, वेळ आणि संसाधने खर्ची पडतात, ज्याचा परिणाम प्रत्यक्ष गुन्हेगारी प्रकरणांच्या तपासावर होऊ शकतो.

याशिवाय, जाणूनबुजून किंवा निष्काळजीपणे खोटे संदेश पसरवणे हे कायदेशीर गुन्हा ठरू शकते. आयटी ॲक्ट आणि भारतीय दंड संहितेनुसार अफवा पसरवून समाजात भीती निर्माण केल्यास संबंधित व्यक्तीवर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.

नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी

या पार्श्वभूमीवर नागरिकांनी विशेष दक्षता घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

सर्वप्रथम, कोणताही संदेश, व्हिडिओ किंवा व्हॉईस नोट फॉरवर्ड करण्यापूर्वी त्याची खात्री करा. त्या माहितीचा अधिकृत स्रोत आहे का, पोलीस किंवा प्रशासनाकडून त्याबाबत काही अधिकृत निवेदन आहे का, याची तपासणी करणे गरजेचे आहे.

दुसरे म्हणजे, “ही माहिती लगेच शेअर करा”, “सर्व ग्रुपमध्ये पाठवा” अशा भावनिक किंवा घाई निर्माण करणाऱ्या मजकुरावर विश्वास ठेवू नये. अशा प्रकारचे संदेश बहुतांश वेळा अफवा असतात.

तिसरे, पालकांनी आपल्या मुलांना अनोळखी व्यक्तींशी बोलू नये, कोणासोबतही न सांगता बाहेर जाऊ नये याबाबत योग्य प्रकारे समजावून सांगावे. मात्र, भीती घालण्याऐवजी सुरक्षिततेचे नियम शांतपणे समजावून देणे अधिक परिणामकारक ठरते.

चौथे, कोणतीही संशयास्पद घटना किंवा माहिती आढळल्यास ती सोशल मीडियावर टाकण्याऐवजी थेट जवळच्या पोलीस ठाण्यात किंवा अधिकृत पोलीस हेल्पलाईनवर कळवावी.

शेवटी, जबाबदार नागरिक म्हणून सोशल मीडियाचा विवेकपूर्ण वापर करणे ही आपली सामूहिक जबाबदारी आहे. अफवांवर विश्वास न ठेवता, सत्य माहितीचा प्रसार केल्यासच समाज सुरक्षित, शांत आणि विश्वासार्ह राहू शकतो.