अक्षय तृतीया: दान, धर्म आणि अखंड पुण्याची प्रेरणा देणारा शुभ सण
अक्षय तृतीया हा हिंदू धर्मातील अत्यंत शुभ आणि पवित्र सण मानला जातो. हा सण वैशाख महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील तृतीया तिथीला साजरा केला जातो. “अक्षय” या शब्दाचा अर्थ कधीही न संपणारा असा आहे, त्यामुळे या दिवशी केलेले पुण्य, दान किंवा शुभकार्य अक्षय (अखंड) राहते, अशी श्रद्धा आहे.
अक्षय तृतीयेच्या दिवशी अनेक धार्मिक आणि ऐतिहासिक घटना घडल्याचे मानले जाते. या दिवशी भगवान विष्णूंचा सहावा अवतार परशुराम यांचा जन्म झाला, असे मानले जाते. तसेच महाभारत लिहिण्यासाठी वेदव्यासांनी गणपतींना सांगितले, तो दिवसही अक्षय तृतीया असल्याचे मानले जाते. काही लोकांच्या मते, या दिवशी गंगामातेचे पृथ्वीवर अवतरण झाले.
या दिवशी लोक लवकर उठून स्नान करून देवपूजा करतात. भगवान विष्णू आणि लक्ष्मीची विशेष पूजा केली जाते. दानधर्माला या दिवशी विशेष महत्त्व आहे. अन्नदान, वस्त्रदान, पाण्याची व्यवस्था करणे यासारखी पुण्यकर्मे केली जातात. शेतकरी वर्गासाठीही हा दिवस महत्त्वाचा असतो, कारण या दिवशी नवीन पिकांच्या लागवडीची सुरुवात शुभ मानली जाते.
अक्षय तृतीयेच्या दिवशी सोने खरेदी करण्याची परंपरा देखील आहे. या दिवशी सोने विकत घेतल्यास घरात समृद्धी आणि सुख येते, अशी श्रद्धा आहे. त्यामुळे अनेक लोक या दिवशी सोन्याचे दागिने किंवा नाणी खरेदी करतात.
हा सण आपल्याला दान, धर्म आणि सदाचार यांचे महत्त्व शिकवतो. अक्षय तृतीया आपल्याला जीवनात चांगली कर्मे करण्याची प्रेरणा देते. म्हणूनच हा सण केवळ धार्मिक नसून सामाजिक आणि सांस्कृतिक दृष्ट्याही महत्त्वाचा आहे.
