मुंबई : महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांसाठी चिंताजनक ठरणारी बातमी समोर आली आहे. भारत हवामान विभागाने (IMD) नैऋत्य मान्सून 2026 संदर्भातील दुसरा दीर्घकालीन अंदाज आज जाहीर केला असून, यंदा देशासह महाराष्ट्रात पावसाचे प्रमाण सामान्यपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

या अंदाजानुसार, जून ते सप्टेंबर 2026 या मान्सून हंगामात देशात दीर्घकालीन सरासरीच्या सुमारे 90 टक्के पाऊस पडू शकतो. हे प्रमाण सामान्यपेक्षा कमी श्रेणीत मोडते. मध्य भारत आणि दक्षिण द्वीपकल्पीय भागांमध्ये पावसाची कमतरता जाणवण्याची शक्यता अधिक असल्याचेही IMD ने स्पष्ट केले आहे.

महाराष्ट्रातील कोरडवाहू भागांवर परिणामाची शक्यता

विदर्भ, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील अनेक भाग मान्सून कोअर झोनमध्ये येतात. या भागांमध्ये यंदा सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची सुमारे 43 टक्के शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यामुळे खरीप हंगामातील शेती आणि कोरडवाहू पिकांवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

जून महिन्यात उष्णतेच्या लाटांचा धोका

पावसाची कमतरता असतानाच जून 2026 मध्ये राज्यातील अनेक भागांत उष्णतेच्या लाटा अधिक तीव्र राहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यात तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता असून, रात्रीचे तापमानही वाढलेले राहू शकते. त्यामुळे नागरिकांना दिवसभरासह रात्रीही उकाड्याचा त्रास जाणवण्याची शक्यता आहे.

एल निनो परिस्थितीचा परिणाम होण्याची शक्यता

हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, सध्या प्रशांत महासागरात न्यूट्रल स्थिती असली तरी मान्सूनच्या उत्तरार्धात एल निनो निर्माण होण्याची शक्यता आहे. इतिहास पाहता, एल निनो सक्रिय झाल्यास भारतात पावसाचे प्रमाण घटण्याची शक्यता वाढते, विशेषतः मध्य आणि पश्चिम महाराष्ट्रात त्याचा अधिक परिणाम जाणवतो.

शेती, पाणी आणि वीजपुरवठ्यावर परिणामाची शक्यता

कमी पावसामुळे शेती उत्पादन, पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता, जलसाठे आणि जलविद्युत निर्मितीवर परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा IMD ने दिला आहे. आधीच पाणीटंचाईचा सामना करणाऱ्या मराठवाडा आणि विदर्भासाठी ही स्थिती अधिक गंभीर ठरू शकते.

प्रशासनाला IMD च्या महत्त्वाच्या सूचना

हवामान विभागाने राज्य आणि जिल्हा प्रशासनांना पुढील उपाययोजना करण्याचे आवाहन केले आहे—

पाणी संवर्धन आणि साठवणुकीच्या उपाययोजना मजबूत कराव्यात

शेतीसाठी आपत्कालीन नियोजन तयार ठेवावे

उष्माघातापासून बचावासाठी शीतल निवारा केंद्रे उपलब्ध ठेवावीत

पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा सुरळीत ठेवावा

आरोग्य यंत्रणा सज्ज ठेवावी

दरम्यान, जुलै 2026 महिन्याचा सविस्तर पावसाचा अंदाज जूनच्या अखेरीस जाहीर केला जाणार असल्याची माहिती हवामान विभागाने दिली आहे.